Tổng hợp

Phân bố dân cư là gì?

Dân cư là một trong những nội dung quan trọng khi học tập về địa lý. Khi tìm hiểu về địa lý dân cư, ta bắt gặp nhiều khái niệm, trong đó có khái niệm phân bố dân cư. Vậy phân bố dân cư là gì? Các nhân tố nào ảnh hưởng đến phân bố dân cư? Việc phân bố dân cư hiện nay như thế nào? Cùng chúng tôi tìm hiểu nhé!

Phân bố dân cư là gì?

Phân bố dân cư là sự sắp xếp dân số một cách tự phát hoặc tự giác trên một lãnh thổ nhất định, phù hợp với điều kiện sống và các yêu cầu của xã hội.

Dân cư của một vùng là tập hợp những con người cùng cư trú trên một lãnh thổ nhất định (xã, huyện, tỉnh, quốc gia, châu lục hay toàn bộ trái đất). Chẳng hạn: Dân cư Hà Nội, dân cư miền núi, dân cư Việt Nam… Dân cư của một vùng lãnh thổ là khách thể nghiên cứu chung của nhiều môn khoa học, cả khoa học tự nhiên và khoa học xã hội, như Y học, Kinh tế học, Ngôn ngữ học,… Mỗi khoa học nghiên cứu một mặt, một khía cạnh nào đó của khách thể này, tức là xác định được đối tượng nghiên cứu riêng của mình.

Bạn đang xem: Phân bố dân cư là gì?

Để xác định việc phân bố dân cư đông đúc hay thưa thớt ở một khu vực, người ta dùng khái niệm mật độ dân số. Mật độ dân số là thước đo dân số trên một đơn vị diện tích hoặc thể tích (có thể gồm hay không gồm các vùng canh tác hay các vùng có tiềm năng sản xuất). Thông thường mật độ dân số có thể được tính cho một vùng, thành phố, quốc gia, một đơn vị lãnh thổ, hay toàn bộ thế giới.

Hiện nay để tính mật độ dân số thường được tính bằng cách lấy tổng số người đang sinh sống ở một vùng địa lý hoặc một không gian nhất định chia cho số diện tích mà họ đang sinh sống hay cụ thể:

Mật độ dân số = Số dân : Diện tích đất.

Trong đó đơn vị của mật độ dân số là km2/người, hoặc người/ha. Đơn vị diện tích đất km2. Đơn vị số dân là người.

Ví dụ: Mật độ dân số đồng bằng sông Hồng là thước đo dân số đồng bằng sông Hồng trên một đơn vị diện tích. Năm 2002 đồng bằng sông Hồng có diện tích là 14.806 km2 và dân số là 17,5 triệu người. Vậy mật độ dân số tại đồng bằng sông Hồng là:

17,500,000 : 14806 km2 = 1182 người/km2.

Mật độ dân số càng lớn cho thấy mức độ tập trung dân cư càng cao và ngược lại.

Đặc điểm của phân bố dân cư

Thứ nhất: Phân bố dân cư không đều trong không gian

Năm 2005 mật độ dân cư trung bình: 48 người/ km2

Tập trung đông: Tây Âu (169), Nam Âu (115), Ca ri bê (166), Đông Á (131), Đông Nam Á (124),…

 Thưa dân: Châu Đại Dương (4), Bắc Mĩ (17), Nam Mĩ (21), Trung Phi (17), Bắc Phi (23).

Thứ hai: Phân bố dân cư biến động theo thời gian

 Từ năm 1650 2005 có sự biến động về tỉ trọng:

 Châu Mĩ, châu Á, châu Đại Dương tăng.

  Châu Âu, châu Phi giảm.

Các nhân tố ảnh hưởng đến phân bố dân cư

Có nhiều nhân tố ảnh hưởng đến phân bố dân cư như:

 Điều kiện tự nhiên: Khí hậu, nước, địa hình, đất, khoáng sản,..thuận lợi thu hút cư trú.

 Điều kiện kinh tế xã hội: Phương thức sản xuất (tính chất nền kinh tế), trình độ phát triển kinh tế,… quyết định đến cư trú.

Ngoài ra, lịch sử khai thác lãnh thổ lâu đời, cư trú đông, chuyển cư,… cũng là những nhân tố ảnh hưởng đến phân bố dân cư.

Tình hình phân bố dân cư trên thế giới

Dân cư phân bố không đều trong không gian, cụ thể:

– Các khu vực tập trung đông dân:

+ Đồng bằng châu Á gió mùa: Đông Á (miền Đông Trung Quốc, Nhật Bản, bán đảo Triều Tiên), Đông Nam Á, Nam Á (Ấn Độ, Băng-la-đét, Pa-kit-xtan).

+ Châu Âu (các nước Tây Âu, Nam Âu. Đông Âu trừ LB Nga).

+ Trung Mĩ và vùng Ca-ri-bê.

– Các vùng thưa dân trên thế giới là:

+ Vùng băng giá ven Bắc Bắc Băng Dương(vòng cực Bắc, đảo Grơn-len, các đảo và quần đảo phía bắc Ca-na-đa, phần hắc Xi-bê-ri, vùng viễn đông của LB Nga).

+ Những vùng hoang mạc ờ châu Phi (Xa-ha-ra, Ca-la-ha-ri, Na-míp), châu Á (hoang mạc Gô-bi, hoang mạc Né-phút và Rưp-en Kha-li, bán đảo A-ráp,…) và ở châu Đại Dương.

+ Vùng rừng rậm xích đạo ở Nam Mĩ (A-ma-dôn), ở châu Phi và ở những vùng núi cao.

Chắc hẳn rằng, qua nội dung bài viết, Quý vị đã hiểu hơn về phân bố dân cư là gì?, đặc điểm của phân bố dân cư và những nhân tố ảnh hưởng đến phân bố dân cư. Chúng tôi rất mong nhận được những thông tin phản hồi, đóng góp từ Quý độc giả.

Đăng bởi: THPT Nguyễn Siêu

Chuyên mục: Tổng hợp

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button

Bạn đang dùng trình chặn quảng cáo!

Bạn đang dùng trình chặn quảng cáo!